Een terugblik op het "High Level" Politiek Forum van de VN: hoe zit het met de SDG's? Print dit artikel Stuur door naar een vriend

Foto delegatie met De CrooIn juli trok onze politiek secretaris Bart Verstraeten naar het "High Level" Politiek Forum van de VN, waarop de voortgang van de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (of "SDG's" - Sustainable Development Goals) werd besproken. België presenteerde er haar eerste officiële rapport. In dit interview blikt Bart Verstraeten terug op het rapport en gaat hij dieper in op de uitdagingen rond de SDG's. 

 

 

 

Exit de MDG’s. Welkom de SDG’s

MDGs pictogrammen

In 2000 heeft de internationale gemeenschap, in het kader van de Verenigde Naties, de Millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (MDG: Millennium Development Goals) aangenomen. Meer concreet moesten er acht doelstellingen worden bereikt om de armoede in ontwikkelingslanden tegen 2015 te verminderen.

Wat is uw beoordeling van de Millenniumdoelstellingen?

"Met de MDG's heeft de internationale gemeenschap voor het eerst ingestemd met acht doelstellingen die de ontwikkeling van heel wat ontwikkelingslanden moest laten vooruitgaan. Het was een belangrijk kader, omdat ook de geïndustrialiseerde landen de belofte maakten aan ontwikkelingslanden om hen te ondersteunen, zodat ze die 8 doelstellingen konden bereiken. Daarbij ging het dan over het uitroeien van extreme armoede en honger, het verzekeren van universeel basisonderwijs, het bevorderen van gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen, het terugdringen van kindersterfte enz… De balans is gemengd. Er is vast en zeker vooruitgang geboekt. Volgens de VN-statistieken zijn meer dan 1 miljard mensen sinds 1990 ontsnapt aan extreme armoede, onder andere dankzij opkomende landen zoals Brazilië, China en anderen, die enorme vooruitgang hebben geboekt op dat vlak. Maar meer dan 800 miljoen mensen leven nog steeds in extreme armoede. Wat zeker is, is dat het MDG-kader mobiliserend en ondersteunend werkte. De doelstellingen dienden als referentie voor de internationale gemeenschap. Maar wat opvallend is, is dat in diezelfde periode de ongelijkheid over de hele wereld is toegenomen, binnen landen en tussen landen. En de verschillende crisissen die we sinds 2008 beleven, hebben die ongelijkheden enkel nog vergroot."

Wat zijn de verschillen tussen de MDG's en de SDG's?

De Croo"In 2012-2013 startten de Verenigde Naties (VN) de reflectie over het vervolg van het MDG kader, dat afliep eind 2015. Ze hebben uiteindelijk een nieuw kader uitgewerkt, bestaande uit 17 duurzame ontwikkelingsdoelen (SDG’s). Een interessanter kader, omdat het gebaseerd is op een aantal nieuwe principes die we niet terugvonden bij de MDG’s.

  1. Ten eerste het universaliteitsprincipe. De SDG's verbinden álle VN-lidstaten: 193 landen moeten de doelstellingen op vijf continenten implementeren. We zijn voortaan allemaal verenigd in dezelfde strijd. Van internationalisering gesproken!
  2. Het tweede principe is de ondeelbaarheid van de drie pijlers van duurzame ontwikkeling: het sociale, de economie en het milieu moeten er tegelijkertijd op vooruitgaan. Er is in dit kader veel meer aandacht voor sociale doelstellingen en voor de bescherming van het milieu. Vroeger was duurzame ontwikkeling vooral de verantwoordelijkheid van de klimaatconferenties.
  3. Het derde principe is de noodzaak om sociale ongelijkheid en de structurele oorzaken van armoede aan te pakken. De SDG’s erkennen expliciet het belang van sociale bescherming, waardig werk, een eerlijke fiscaliteit en een degelijk loonbeleid om ongelijkheid aan te pakken. Het volstaat niet langer om enkel de symptomen te bestrijden."

Wie wordt er allemaal betrokken in dit brede verhaal?

"Landen dragen natuurlijk de eerste en belangrijkste verantwoordelijkheid, maar er wordt expliciet gewezen op het belang van samenwerkingen met andere relevante actoren zoals het middenveld, de academische wereld en de private sector. Iedereen is betrokken en moet samenwerken voor het succes van de SDG's. In die zin is ook het SDG-kader echt wel mobiliserend. Wij zullen ook verder nadenken over die samenwerking met die andere betrokken actoren. Tegelijkertijd blijft het onze verantwoordelijkheid om onze eigen regering ter verantwoording te roepen met betrekking tot wat zij doet of niet doet."

Moeten landen ook internationaal verantwoording afleggen?

"Ja, en ook dit is een nieuwigheid. Elk land wordt vrijwillig uitgenodigd om tussen dit en 2030 drie rapporten, de zogenaamde “national voluntary review”, in te dienen bij de VN. Het is een manier om verantwoording af te leggen over de eigen inspanningen, vooruitgang te beoordelen en goede praktijken uit te wisselen met andere landen. Sinds 2016 presenteren overheden die rapporten in het VN-hoofdkwartier New York tijdens het “VN Politieke Forum van Hoog Niveau” (UN High Level Political Forum). Andere landen kunnen dan vragen stellen, suggesties maken, ... . Ook de andere agentschappen van de VN, evenals –maar in mindere mate- het middenveld, georganiseerd in de “major groups”, kunnen tussenkomen. Die “major groups” vertegenwoordigen grote groepen uit de samenleving: vrouwen en kinderen, werknemers en vakbonden, enz. België heeft besloten om zijn eerste officiële rapport in juli 2017 te presenteren. Daarom reisde ik naar New York als vertegenwoordiger van Wereldsolidariteit, ACV en de Christelijke Mutualiteit."


Hoe beoordeelt u het Belgische rapport?

Meeting met De Croo"Positief is dat de gewesten, gemeenschappen en de federale overheid hebben bijgedragen aan deze 1ste oefening. Bovendien maakt het rapport een analyse van de maatregelen die België genomen heeft op nationaal en op internationaal vlak. Want de SDG’s vragen expliciet dat landen op beide niveaus inspanningen leveren, die ook coherent moeten zijn. We betreuren wel dat we niet op structurele wijze betrokken waren bij de opstelling van dit rapport. Het middenveld werd alleen geraadpleegd als er een draft versie klaar was. Bovendien beschrijft dit 1ste rapport vooral bestaande beleidsmaatregelen, het gaat niet in op de vraag of die bijdragen tot de realisatie van de SDG’s. Wij vinden het echter belangrijk om samen het ambitieniveau van ons land in verband met de SDG’s vast te stellen: we moeten de doelstellingen van dit kader concreet invullen in het licht van 2030, tussentijdse doelstellingen vastleggen, strategieën definiëren om deze te bereiken en de rol van elk van de actoren bepalen. In november staat een interministeriële conferentie over duurzame ontwikkeling gepland. Het zou een gelegenheid kunnen zijn om de verschillende actoren samen te brengen en om een grondig debat te hebben over die ambities en strategieën. Dat betekent natuurlijk dat we ook tezamen compromissen moeten vinden."

Wat waren de reacties van andere landen en het maatschappelijk middenveld?

Er waren zeer weinig reacties. De lidstaten die het woord namen waren voornamelijk positief over de oprechtheid van de minister, die zelf erkende dat er, naast de reeds gemaakte vooruitgang, nog steeds heel wat uitdagingen zijn voor België.
Onze Minister van Ontwikkelingssamenwerking, Alexander De Croo, had 15 minuten om het officiële  Belgische rapport te presenteren. Hij heeft een vriendelijke geste gedaan door 2 minuten van zijn spreektijd af te staan aan het middenveld. Anne-Sophie Dubrux van de Franstalige Jeugdraad heeft het gemeenschappelijke standpunt van het middenveld voorgesteld, onder andere namens de organisaties die aanwezig waren in New York: CNCD-11.11.11, het ACV, de Christelijke Mutualiteit, Wereldsolidariteit, ACLVB, de twee jeugdraden en The Shift. Daarin vragen we o.a. dat we die ambities en strategieën samen bepalen, dat er een aangepast monitoring- en financieringsmechanisme komt en dat als maatschappelijk middenveld actief betrokken willen worden n bij het realiseren van de SDG's.

Wat stellen Wereldsolidariteit, ACV en de Christelijke Mutualiteit voor om de SDG’s te realiseren?

"Elke organisatie heeft voorstellen gedaan die consistent zijn met haar expertise. In grote lijnen komt het hierop neer.

  • Voor Wereldsolidariteit moet België meer steun aan de internationale gemeenschap (SDG 1) bieden wat betreft sociale bescherming.
  • Voor de Christelijke Mutualiteit moet universele gezondheidszorg één van de prioriteiten blijven van de Belgische ontwikkelingssamenwerking (SDG3).
  • Voor het ACV moet België actief de sociale dialoog promoten om de Waardig Werk Agenda te realiseren (SDG8)

Maar wie meer wil weten, raad ik echt aan om het ganse dossier eens door te lezen dat we samen voorbereidden voor het VN Politieke Forum van Hoog Niveau. In dat gemeenschappelijk dossier selecteerden we die SDG’s waarrond we expertise hebben. Dat zijn er 8 geworden. Per SDG hebben we dan enkele aanbevelingen geformuleerd voor de Belgische overheid met een bijhorende motivatie. Wat interessant is, is dat België verantwoording moet afleggen over zijn nationaal en internationaal beleid en moet zorgen voor beleidscoherentie. Ons buitenlandse beleid, handelsbeleid etc moet coherent zijn met ons ontwikkelingsbeleid."

En wat nu?

bart vs web a0b76"We hebben deze oefening gemaakt omdat dit nieuwe SDG-kader de internationale referentie is voor duurzame ontwikkeling. We zullen dus verder blijven opvolgen wat onze overheid al dan niet zal doen, in samenwerking met het Belgische platform “Perspective 2030” waar we deel van uitmaken. Tegelijkertijd moeten we ook verder nadenken over wat wij als sociale organisaties kunnen doen om deze doelstellingen te bereiken. Tenslotte zullen we dit ook bespreken met onze partners in de drie continenten; want hun werk past ook helemaal in dit kader en dus kunne ok zij het aangrijpen om in dialoog te gaan met hun overheden en andere actoren.
Onze overheid heeft ook besloten om haar tweede rapport in 2020 te presenteren. Daarop moeten we ons nu dus voorbereiden met het Belgische middenveld. Idealiter slagen we er in om een gemeenschappelijk dossier te ontwikkelen met het gehele middenveld dat oplossingen voorstelt om de 17 doelstellingen te implementeren. Eendracht maakt macht, toch?"


Interview: Donatienne Coppieters (CSC)

Share