Doorbraak: een einde aan de slavernij in Qatar Print dit artikel Stuur door naar een vriend

Foto Qatar Kasper Goethals LR tcm183 376426Er komt een einde aan de slavernij in de bouw van de voetbalstadions in Qatar. Het kafala-systeem, een systeem waarbij migranten bijna eigendom zijn van hun werkgever, gaat definitief op de schop! Onder internationale druk nam Qatar de afgelopen twee jaar een aantal maatregelen die de arbeidsomstandigheden van migranten in het land gevoelig zullen verbeteren. Gisteren besliste de Raad van Bestuur van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) om de klachtprocedure tegen de Qatarese overheid af te sluiten. Een nieuw begin voor werknemersrechten in Qatar.

Luister naar het Radio 1 interview met Luc Cortebeeck, voorzitter van de IAO.

Een mensonwaardig leven voor migrantenarbeiders

In volle voorbereiding van het WK-voetbal van 2022 bouwt Qatar een aantal reusachtige voetbalstadions. Het land stelt hiervoor een leger werkkrachten te werk: een kleine twee miljoen migrantenarbeiders zwoegen in mensonwaardige, ongezonde en onveilige omstandigheden. Sinds de start van de bouw lieten al 1.200 arbeiders het leven, op of naast de bouwplaatsen. In 2014 startte het Internationaal Vakverbond (IVV) een klachtprocedure om deze wantoestanden aan te klagen. Sindsdien zette Qatar een aantal belangrijke stappen voorwaarts. Wij zetten ze graag even op een rijtje.

Stappen vooruit: de afschaffing van het kafala-systeem, conflictenbemiddeling, geschreven contracten en minimumlonen

In 2015 werd een nieuwe wet op de regulering van migrantenarbeid aangenomen. Het grote probleem in de vorige wetgeving was het fameuze kafala-systeem: migranten kwamen terecht in een systeem van moderne slavernij; ze werden bijna eigendom van hun werkgever. Ze hadden niet het recht om van werkgever te veranderen of om het land te verlaten, tenzij de werkgever akkoord ging. Als die van slechte wil was, dan kon de werknemer/ster geen kant op. De nieuwe wet stelt de voorwaarden vast voor de aankomst, het verblijf en het vertrek van migranten Iedere werknemer kan voortaan van werkgever veranderen of het land verlaten.

Er is ondertussen ook nieuwe wetgeving over bemiddeling in geval van arbeidsconflicten, of het nu gaat over migranten die van werkgever willen veranderen of het land willen verlaten.

Voor arbeidscontracten komt er een centraal register bij de overheid. Dat moet ervoor zorgen dat migranten nu geschreven contracten krijgen, die niet meer zomaar ongedaan of totaal gewijzigd kunnen worden door de werkgever.

Bovendien zal er een minimumloon vastgesteld worden dat als basis geldt voor alle arbeiders/sters in het land. Afwijkingen op basis van herkomst zijn voortaan niet meer mogelijk.

Een nieuwe start voor huispersoneel

Ten slotte kwam er ook een nieuwe wet die de arbeidsrechten van huispersoneel in Qatar regelt. Ook zij krijgen nu contracten. Hun maximaal aantal werkuren per dag wordt beperkt tot 10 uur, met het recht op minstens één rustdag per week en 3 weken vakantie per jaar. Een kleine revolutie in de golfstaat.

Veel woorden, nu nog de daden

Sinds 2014 werken de partners van Wereldsolidariteit en ACV-CSC BIE in India en Nepal nauw samen rond de problematiek in Qatar. Niet gek als je weet dat er ongeveer 400.000 Nepalese en 500.000 Indiase arbeiders aan het werk zijn. Onze partners zetten sterk in op preventie. Ze informeren de migrantenarbeiders zorgvuldig vóór hun vertrek. In Qatar zelf werken ze samen met organisaties  die migrantenarbeiders proberen te verenigen en verdedigen. Ook zorgen ze voor de nodige opvang bij hun terugkeer. Ze maakten ook een speciaal boekje met beklijvende getuigenissen van Indiase en Nepalese migranten. Rode draad? De werkomstandigheden voor de bijna 2 miljoen migrantenarbeiders in Qatar zijn mensonwaardig.

Naast het terreinwerk ondernamen onze partners samen met WSM en ACV-CSC BIE heel wat beleidswerk, waarbij ze zowel de overheid in India en Nepal, als die in Qatar onder druk zetten om hun verantwoordelijkheid op te nemen. “Dat begint nu ook zijn vruchten af te werpen” stelt Andre Kiekens, Algemeen Secretaris van Wereldsolidariteit. “We zijn vooral blij dat de IAO en de Qatarese overheid nu een samenwerkingsovereenkomst afgesloten hebben voor de periode 2018-2020. Die samenwerking zal ervoor zorgen dat de nieuwe wetgeving geen dode letter blijft. In het kader van de samenwerking komt er een IAO kantoor in Qatar dat specifiek zal toezien op de uitvoering van al die wetswijzigingen en de overheid zal bijstaan bij het versterken van hun arbeidsinspectie op de bouwwerven” voegt hij er aan toe.

De internationale druk heeft effectief geloond, zo stelde Luc Cortebeeck (1) in een radio interview deze ochtend op Radio 1 (scroll naar 01:52:15). Bovendien hoopt hij dat dit als voorbeeld kan dienen voor andere landen in de regio, zoals Saudi Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten, waar kafala en dus moderne slavernij nog steeds gangbaar is.

Ook het Internationale Vakverbond (IVV) en de internationale federatie van bouw en houtwerkers (BWI) zijn opgetogen over deze vorderingen in Qatar.

 

(1) Luc Cortebeeck is momenteel de Voorzitter van de Raad van Bestuur en was van bij het begin nauw betrokken bij de ganse klachtprocedure. In maart 2016 nam hij nog deel aan een speciale missie van hoog niveau vanwege de IAO om op het terrein te kunnen vaststellen welke problemen zich stellen. In zijn reiskoffer: het speciale boekje met beklijvende getuigenissen van Indiase en Nepalese migranten, dat hij deelde met de andere delegatieleden van de missie.

Share
Meer artikels over: